Hoe creëer je een mythe?

12 archetypes en hun basisplots

Hoe creëer je een mythe of legende van jezelf, je bedrijf of je product? Het antwoord ligt voor de hand: je creëert een mythe als je een sterk, vitaal en ‘echt’ verhaal hebt. Een hartstochtelijk verhaal dat raakt, een verhaal waarmee je duidelijk maakt welke unieke bijdrage je te bieden hebt aan een wereld in voortdurende beweging. 
Een ‘echt’ verhaal is niet een kwestie van slimme marketing of een handige storytelling-truc, maar vraagt een wezenlijk andere benadering. Het begint met zelfonderzoek. Wie ben ik? Wat drijft mij? Wat motiveert mij ten diepste? En dat betreft een archetypisch onderzoek naar diepere drijfveren en naar de mechanismes die je gedrag sturen.

Meer lezenHoe creëer je een mythe?

Waanzin in verhalen

Het thema van de boekenweek dit jaar is ‘waanzin’. Een dankbaar onderwerp als het gaat om het vertellen van verhalen. In bijna alle goed vertelde verhalen zit wel een vorm van waanzin. Dat kan variëren van een beetje verwardheid tot krankzinnigheid. En alles wat daar tussen ligt. We vinden voorbeelden van komische onzinnigheid, narrige grappen, chaotische verwikkelingen, vervreemding, leugens, intriges, onwaarheden, vormen van razernij, jaloezie en woede, dronkenschap, psychische rusteloosheid, illusies, obsessies, wanen, gekte en alle variaties van dien.

Meer lezenWaanzin in verhalen

Je suis Charlie, et je suis Tarik

Het belang van de heldenmythe in tijden van verwarring1029-brazil-waste-land_full_600

In de klassieke heldenmythe reflecteert de gezondheid van de koning of de koningin het welbevinden van een land of koninkrijk.
Als de koning gezond is en de koningin vruchtbaar, is er niets aan de hand, maar als de leider gewond is of ziek, is er
een probleem. Om het koninkrijk te helen moet een held erop uit om een heilig object of een medicijn te zoeken, of een heldin moet een bijna onmogelijke opdracht vervullen. Doel is heling en herstel, blokkades verwijderen zodat liefde kan stromen.

Meer lezenJe suis Charlie, et je suis Tarik

Intuïtie op de hielen gevolgd door Twijfel

Volgens de I Tjing wordt op het moment dat vader Hemel en moeder Aarde elkaar ontmoeten de eerste zoon geboren, genaamd Intuïtie. Intuïtie is de flits van inspiratie, een gevoel van innerlijk weten, een helderheid die verder reikt dan de rationele geest.
Maar zodra deze prachtige zoon het levenslicht ziet, wordt nummer twee geboren. De naam van deze tweede zoon is Twijfel. Het is de lineaire, rationele, logische denkende geest.
Twijfel begint onmiddellijk Intuïtie te testen. Twijfel stelt vragen, stelt van alles ter discussie en roept weerstand op. Twijfel is de aap op onze schouder, die sceptisch is, berekenend en verwarring zaaiend. Het is de innerlijke criticus die de meningen van de mensen uit onze omgeving verzamelt en ons voorspiegelt dat Intuïtie niets waard is. Twijfel heeft maar een doel: innerlijke verwarring stichten. Zodra deze tweede zoon is geboren, moeten we naar Hoge Berg (het Hoger Zelf). En op die plek wordt de derde zoon geboren, genaamd Stilte. Op die plek ontdekken we het zeker weten.

Het najagen van een vis

Le moine et le Poisson
De Nederlandse animatiefilmer Michael Dudok de Wit heeft behalve zijn bekroonde en geniale filmpje Father and Daughter nog zo’n juweeltje gemaakt. Het is het 6 minuten durende filmpje Le Moine et le Posson uit 1994 over een monnikje dat in een kloostertje woont, op een dag een vis ziet, die hij vervolgens wil gaan vangen. Maar dat lukt steeds maar niet. Hij verzint van alles om die vis te bemachtigen. Hij gebruikt een hengel, een visnet, hij probeert het ’s nachts, hij studeert op het probleem, ligt er ’s nachts wakker van en raakt in hoge mate gefrustreerd, zelfs obsessief. Totdat… op een gegeven moment zie je hem afdalen naar ander niveau. En dan gebeurt het… de beleving wordt anders, hij komt in een andere dimensie. Hij zweeft, hij speelt en er is geen sprake meer van najagen, maar de monnik is één geworden met dat wat hij nastreefde. Hij is verlicht.

 

Meer lezenHet najagen van een vis

Archetypes die jouw levensverhaal bepalen

Kwestie van schakelen

Deze zomer heb ik de start gemaakt met een publicatie over archetypes. In dit kader publiceer ik een serie blogs over het onderwerp. Dit is de eerste in de reeks.
‘Ik ben moeder en vader tegelijk’, zei mijn vriendin toen ze na haar scheiding de zorg en opvoeding voor haar drie kinderen in haar eentje voor haar rekening moest nemen. ‘Enerzijds troosten, zorgen, voeden, koken, knuffelen, bevestigen, anderzijds streng zijn, regels stellen, kritisch zijn, de confrontatie aangaan.’ Afhankelijk van de situatie die zich voordeed, koos ze haar aanpak. Dat was voortdurend schakelen. Het ging lang niet altijd goed, de kinderen waren soms boos en soms in de war, maar het bewust schakelen tussen de verschillende rollen is prachtig. Kennelijk was er een hoger bewustzijn dat over de schouder van mijn vriendin meekeek, een soort regisseur of casting director die haar influisterde: ‘Nu dit, nu zo, nu deze aanpak!’

Meer lezenArchetypes die jouw levensverhaal bepalen

De Hamvraag

Wat als…?
Wat zou je doen als je nog een dag te leven had?
Wat als je man een bigamist blijkt te zijn?
Wat als je op een ochtend een baby op je stoep vindt.
Wat als je zoon in handen van criminelen is gevallen?
Wat als je leven vanaf nu terug in de tijd zou verlopen?
Wat als je moeder je zusje blijkt te zijn?
Wat als je van het ene moment op het andere je geheugen kwijt raakt?

Meer lezenDe Hamvraag

Waarom de heks in de oven verdween

Ontdek de kracht en de wijsheid van beroemde verhalen

‘De waarheid is niet naakt in de wereld gekomen, maar gekleed in symbolen en afbeeldingen. Anders zou de wereld de waarheid niet kunnen bevatten.’
-uit het evangelie van Philippus

De afgelopen maanden heb ik samen met Lisette Thooft gewerkt aan een boek waarin we 50 beroemde en minder beroemde verhalen her-vertellen en duiden. Van Oedipus tot en met Harry Potter. Van Medea tot Hedda Gabler. Kleine Tao verhalen en grote mythen.

In het boek nemen we je in een manier van kijken naar verhalen die wij mythosofie noemen: intuïtief onderzoek naar de diepere lagen en de actualiteit van de verhalen. Want hoe oud ze ook zijn, hoe uniek ze ook zijn, hoe typisch behorend in een cultuur of een tijd: in alle verhalen kun je wel iets van jezelf herkennen. Een verhaal is eeuwig: het speelt zich altijd af in het nu. Verhalen roepen verhalen op.  Hoe meer je van jezelf herkent in de eeuwige verhalen van anderen, hoe rijker je innerlijk wordt, hoe ruimer je blik, hoe menselijker je ziel.

Want… Waarom duwde Grietje de heks de oven in? 
Waarom redde Perseus Andromeda? 
Waarom offerde Jeanne d’Arc haar ­leven? 
We worden allemaal geraakt of ontroerd door deze verhalen, maar ze geven ook wijsheid en inzichten aan ons door. 
Ze helpen de zoekende mens zijn weg te vinden op zijn levenspad. 
Dat pad is bezaaid met conflicten, obstakels en problemen – en dat is niet voor niets. Verhalen helpen ons duidelijk te maken waar we doorheen moet om ons te ontwikkelen.
Waarom de heks in de oven verdween vertelt je wat de mooiste en belangrijkste verhalen eigenlijk ­betekenen. 
Daardoor wordt duidelijk dat veel demonen op ons pad eigenlijk engelen zijn, die ons helpen verder te komen. Je leest ze voor je genot, al die verhalen, maar ondertussen doen ze in je ziel hun magische werk. 
Lees je rijk!


Het boek verschijnt eind augustus en op 7 september 2014 vindt officiële boekpresentatie plaats tijdens het eerste mythosofisch symposium in de Roos, Amsterdam.

Schrijf vast in je agenda!

Meester Kazuifel over deTao

Tandeloos ging naar Meester Kazuifel om hem over de Tao te ondervragen.
deze sprak:

“Breng je lichaam in orde
Maak je visie één,
En de hemelse harmonie zal komen.
Concentreer je gedachten,
Richt je hele aandacht op het Ene,
En de goden zullen in je komen wonen.
De deugd zal je schoonheid geven
De Tao zal in jou zijn verblijf vinden…”
– Zhuang Zi, de volledige geschiften.

Ben ik een man die droomt dat hij een vlinder is of een vlinder die droomt dat hij een man is?

“Once Zhuang Zhou dreamt he was a butterfly, fluttering about joyfully just as a butterfly would. He followed his whims exactly as he liked and knew nothing about Zhuang Zhou. Suddenly he awoke, and there he was, the startled Zhuang Zhou in the flesh. He did not know if Zhou had been dreaming he was a utterly or if a butterfly was now dreaming it was Zhou. Surely, Zhou and a butterfly and as two distinct identities! Such is what we call the transformation of one thing to another.” (Zhuangzi, Chapter Two: Equalizing Assessments of Things)

Je leven is net een verhaal

 Je leven is net een verhaal.
Net als in een echt verhaal bereiden alle gebeurtenissen in je leven je voor op het bevrijden van jouw innerlijke potentieel.
Alles… kleine voorvallen, grote crises, eenvoudige keuzes, ingrijpende beslissingen, simpele voorkeuren, vlammende passies in je leven… alles wijst je de weg.
Een nieuwe fase je levensverhaal begint vaak met een dof gevoel van onvrede, misschien frustratie.
Je voelt dat je ergens in vast zit.
Er moet meer zijn.

Meer lezenJe leven is net een verhaal

De hap uit de appel van Apple

Betekenis creëren met symbolen en archetypes

We staan er niet altijd bij stil, maar het Apple logo – de appel waar een hap uit is genomen – is een directe verwijzing naar het verhaal over de zondeval uit het Bijbelboek Genesis, waar tot dan toe Adam en Eva gelukkig in het paradijs ronddartelden, tot Eva door de slang verleid werd om van de verboden vrucht te eten die aan de boom van kennis van goed en kwaad groeide. Eva gaf Adam ook een hapje en op dat moment werden ze zich bewust van hun naaktheid en gingen zich ervoor schamen. Ze begonnen zich te ‘realiseren’.
 Het logo is een symbool, een teken en het vertelt iets. De hap uit de appel staat voor de drang je als mens te ontwikkelen, kennis te vergaren en bewustzijn te vergroten, ook al zorgt die realisatie ervoor dat je het paradijselijke – onbewuste – stadium moet verlaten. Met het logo vertelt Apple ons impliciet een verhaal. Namelijk: ontwikkel je, ‘stay hungry, stay foolish’, ‘think different’.

Meer lezenDe hap uit de appel van Apple

Niets nieuws onder de zon

Hoe te dealen met schrijfblokkades en perfectionisme

Er bestaat een hardnekkige mythe over creativiteit. Die mythe vertelt ons dat schrijvers, creatieven, acteurs (en alle andere kunstenaars) hun creaties tot stand brengen vanuit een rijk persoonlijk en diep gevoelsleven. En dat zij op wonderbaarlijke wijze in staat zijn authentieke volstrekt originele boeken, verhalen, vertoningen tot stand te brengen. De kunstenaar/schrijver/acteur is in deze mythe geniaal, uniek, een beetje gek of gestoord en zijn creaties zijn de allerindividueelste uitingen van een onpeilbare diepzinnigheid.
Weet, beste lezer, dat dit een romantische en ouderwetse opvatting is.

Meer lezenNiets nieuws onder de zon

Zwarte Piet? Allemaal symboliek!

 

Vroeger op school, maar ook thuis, werd ik veel voorgelezen uit sprookjesboeken en uit de kinderbijbel.
 Ik genoot van die verhalen en ik zal een jaar of acht geweest zijn, toen ik tegen mijn moeder zei dat je het scheppingsverhaal natuurlijk niet letterlijk moest nemen, evenmin als de opstanding van Jezus na drie dagen. Dat was natuurlijk niet écht gebeurd. Het werd met een bepaalde bedoeling verteld, om iets anders duidelijk te maken. Net zoals dat het geval was in de sprookjes. De wolf at Roodkapje niet écht op.

Meer lezenZwarte Piet? Allemaal symboliek!

Alice’s val in de diepte

Nadat Alice – in Alice in Wonderland -, brandend van nieuwsgierigheid, het konijn achterna is gedoken, all down into the rabbithole – valt ze door een lange schacht naar beneden. De val lijkt eindeloos te duren. Het houdt maar niet op. Haar bewustzijn dijt uit, haar besef van tijd verandert.

Zelf ben ik jaren geleden eens van de houten buitentrap bij mijn huis naar beneden gekukeld. In mijn handen droeg ik een schaal met etensresten die ik wilde weggooien. Ik verloor mijn evenwicht en dook voorover. De val duurde misschien niet meer dan een paar seconden, maar in die luttele seconden ervoer ik een wonderlijke vertraging van tijdsbewustzijn. Oh, ik ga vallen, dit gaat niet goed, als ik maar niets breek, als ik verkeerd terecht kom moet ik mijn afspraken van morgen afzeggen, hoe ziet mijn agenda er eigenlijk uit de komende week? O, ja morgen een afspraak met Frans, best belangrijk. Heb ik eigenlijk zijn telefoonnummer? Stel dat ik ongelukkig neerkom en iets breek, o, kijk daar vliegen de voedselresten uit de schaal, zie je wel ik duik voorover, dat betekent dat ik een koprol maak, kijk ik scheer langs de rozenstruik met die scherpe doornen, ik haal mijn arm open, etc.

Meer lezenAlice’s val in de diepte

Waar gaat het eigenlijk over, Thé?

Op zoek naar de belofte in een verhaal

Verhalen vertellen is een kunst. Als ik vroeger op de middelbare school moest uitleggen waarom ik mijn proefwerk niet geleerd had, hielp het als ik van tevoren een overtuigend – bij voorkeur aangrijpend – verhaal had voorbereid. Iets met ziekte en ongelukken hielp altijd goed. Met een beetje verbeeldingskracht en raffinement kon je zo veel leraren om de tuin leiden. Verhaaltjes verzinnen vond ik sowieso leuk. Ik heb er mijn vak van gemaakt.

Het nieuwe goud

En nu… Verhalen zijn het nieuwe goud. In organisaties, bij leiderschapskwesties, PR en marketing begint men het door te krijgen. Met een goed verhaal heb je wat in de melk te brokkelen, kun je inspireren en motiveren en zelfs zaken voor elkaar krijgen die zonder een goed verhaal niet zouden lukken. Verhalen beklijven beter dan feiten. Er zijn boeken vol geschreven over de kracht van verhalen, de impact van verhalen, waarom ons brein verhalen beter onthoudt, waarom leiders een goed verhaal moeten hebben, over storytelling in marketing en nog veel meer. Dat is mooi, want brood op de plank voor mij als storyteller. Maar pas op…

Meer lezenWaar gaat het eigenlijk over, Thé?

De kapitale kracht van geluk

Het geluk volgens Ricardo Semler

Hoe kan ik van mijn werknemers de gelukkigste medewerkers van de wereld maken?’ Ricardo Semler was gitarist toen hij een jaar of 30 geleden de fabriek van zijn vader overnam. Zo’n fabriek leiden daar had hij eigenlijk helemaal geen zin in, want hij volgde liever zijn passie. Maar door die bewuste geluksvraag te stellen slaagde de Braziliaan erin een imperium op te bouwen en is hij inmiddels een van de rijkste  – en gelukkigste – ondernemers van de wereld.

De kapitale kracht van geluk

Tegenlicht van de VPRO zond onlangs een documentaire uit over Semler en ik bleef aan de buis gekluisterd. Ik wilde weten: hoe kan je door geluk zo rijk worden? Hoe pak je dat aan?

Meer lezenDe kapitale kracht van geluk

Geen last – een parabel uit de Tao..

‘Als we maar gelukkig zijn dit nieuwe jaar…’, zei iemand toen we nieuwjaarswensen uitwisselden.

Ik moest denken aan een parabel uit de Tao.
Een koning die al een hele tijd niet gelukkig was, raadpleegde zijn arts. ‘Maak me gelukkig, dan zal ik een rijk man van je maken, zo niet dan hak je kop eraf.’
De arts was wanhopig. Want hoe maak je iemand gelukkig? Maar hij beloofde erop te mediteren. Na een week mediteren dacht hij het gevonden te hebben. Hij zei tegen de koning: ‘Als u het hemd zou kunnen krijgen van iemand die gelukkig is, dan zult u weten wat geluk is.’
‘Zoek zo’n hemd!’, riep de koning uit. De arts ging op weg en bezocht de rijkste man van het land en vroeg hem om zijn hemd. Maar de man zei: je mag zoveel hemden van me hebben als je wilt, maar ik ben niet gelukkig.’
De arts zocht heel veel mensen op, maar niemand was gelukkig.
Toen hoorde de arts in de nacht een mooie melodie. Hij vroeg zich af wie dat was, die zo mooi speelde en besloot op zoek te gaan.
Bij de rivier in de diepste duisternis vond hij een man die op zijn fluit speelde. Het was prachtige muziek waar je onmiddellijk heel blij van werd. De arts was opgetogen. Nu heb ik eindelijk iemand gevonden die gelukkig lijkt te zijn.
‘Mag ik uw hemd?’, vroeg de arts.
De fluitspeler antwoordde: ‘ik heb geen hemd. U kunt dat niet zien, want het is donker, maar ik heb helemaal geen kleren.’
‘Hoe kunt u dan gelukkig zijn?’, vroeg de arts
De man zei: de dag dat ik alles kwijtraakte werd ik gelukkig. Ik heb niets, ik heb mezelf niet eens. Ik speel niet op een fluit, het universum speelt door mij heen. Ik heb geen enkele last, niet van mijzelf, niet van spullen, niet van verplichtingen, goederen of kleren. En daarom ben ik gelukkig…

(Over) vloed

Moest ik laatst ineens 5000 euro belasting betalen… Heb ik zoveel verdiend?, vroeg ik me geschrokken af.
Als ZZP’er met een creatief vak gedraagt mijn geldstroom zich als eb en vloed. Soms baad ik voor mijn gevoel in het geld, en dan is het weer in geen velden of wegen te bekennen. Soms tref ik een verrassend bedrag aan op mijn bankrekening, maar daarover moet ik dan weer belasting betalen of BTW over afstaan. Dan is het weer op en moet ik weer een tijdje zuinig aan doen.
Bijvoorbeeld na een lange zomer zonder opdrachten is de bodem van de schatkist vaak weer totaal bereikt en begin ik weer aan tal van nieuwe projecten en klussen die geld opleveren.
Ik heb geen spaartegoeden en geen pensioen in het vooruitzicht. Mijn man is ook een creatieve ZZP’er en dus zal ik de rest van mijn leven mijn creatieve talenten moeten inzetten om geld te verdienen.
Ik ben er aan gewend en ik kan me bijzonder rijk voelen met het leven wat ik leid.
Toch is de geldstroom regelmatig met zorgen en een beetje angst omgeven. Alleen heb ik ondervonden dat zorgen en angst averechts werken. Sterker nog… hoe meer zorgen, hoe langer het eb blijft. Dus weg met die zorgen, strijk die rimpels glad (Shakespeare). Hoe meer ik vertrouw op de gedachte dat het na eb weer vloed wordt (lees: overvloed) hoe meer ik kan ontspannen en hoe creatiever ik word en dan zwelt de stroom vanzelf wel weer aan. Geld is emotie. Geld is vertrouwen, dat zeggen ook de economen. Dus ik ben niet gek.

Een parabel die daarover gaat, sprong in mijn herinnering toen ik onlangs een workshop organiseerde voor vrouwen en hun verhalen over geld.
Het is de gelijkenis van de talenten. En let wel: het woord ‘talent’ verwijst niet alleen naar geldwaarden maar ook naar persoonlijk talent of begaafdheid. Ook in de Tarot verwijzen de pentagrammen naar zowel geld als talent.
Het verhaal gaat als volgt.
Een rijke man die op reis ging, riep zijn dienaren bij zich en vertrouwde hun zijn eigendommen toe. Aan de ene gaf hij vijfduizend goudstukken, aan een andere tweeduizend en aan een derde duizend; ieder kreeg wat hij aankon. Toen vertrok hij. Onmiddellijk ging de dienaar die vijfduizend goudstukken had gekregen, er zaken mee doen en hij verdiende er vijfduizend bij. Zo deed ook de tweede en hij verdiende er tweeduizend bij. Maar de dienaar die duizend goudstukken had gekregen, ging een gat graven en verstopte het geld van zijn heer daarin.
Toen de man na een lange tijd terugkwam riep hij hen ter verantwoording. De dienaar die vijfduizend goudstukken had gekregen, kwam naar hem toe en overhandigde hem nog vijfduizend goudstukken extra.
Mooi, zei zijn heer. Je hebt het goed gedaan. Je mag de tienduizend goudstukken houden en ik zal je over iets groots aanstellen. Kom binnen en vier feest met mij.
Toen kwam de dienaar die er tweeduizend had gekregen en die zei: u hebt mij er tweeduizend gegeven, en kijk, ik heb er tweeduizend bijverdiend.
Uitstekend, zei zijn heer. Je bent een goed en trouw dienaar. Iets kleins heb je goed beheerd, nu zal ik je over iets groots aanstellen. Je krijgt er tweeduizend bij. Kom binnen en vier feest met mij.
Toen kwam de dienaar die duizend goudstukken had gekregen en die zei:
Ik weet dat u streng bent; u maait waar u niet gezaaid hebt, en u oogst waar u niet hebt uitgezet. Ik was bang en ben daarom uw geld in de grond gaan verstoppen. Hier hebt u het weer terug.
De man reageerde: Jij ben een slechte, luie dienaar! Je wist dus dat ik maai waar ik niet gezaaid heb, en oogst waar ik niet heb uitgezet. Waarom heb je mijn geld dan niet op de bank gezet? Dan had ik het bij mijn thuiskomst met rente kunnen opvragen. Geef me die duizend goudstukken terug en geef ze aan hem die er al tienduizend heeft! Want iedereen die iets heeft, krijgt nog meer en heeft overvloed. Maar wie niets heeft, hem zal wat hij heeft nog worden afgenomen. En gooi die nutteloze dienaar eruit, de duisternis in! Daar zal hij huilen en knarsetanden!”



Toen ik deze gelijkenis als kind hoorde (kinderbijbel), begreep ik hem niet goed. Dit was toch onrechtvaardig! Die derde man kreeg al minder en nu hij uit zorg en angst de goudstukken voor de zekerheid goed had opgeborgen, kreeg hij toch zo’n straf!
Later begreep ik dat het in dit verhaal niet zozeer om geld ging maar om de inzet van talenten. En dat geld en talent nauw verbonden zijn, ja zelfs inwisselbaar zijn. Als je talenten krijgt, moet je er mee werken en dan zal de overvloed je deel zijn. Als je niets doet met de jouw geschonken talenten, als je uit angst en zuinigheid de boel in de grond stopt, zal je (innerlijke) armoede lijden en een nutteloos gevoel overhouden, ja zelfs huilen en tandenknarsen.
Het is een diep spirituele les, dit verhaal. Je bent een dienaar of dienares van de talenten die je gekregen hebt, en het enige wat je te doen staat is ze maximaal in te zetten. Daarmee creëer je vanzelf weer ‘(over-)vloed’. 
Zou het zo ook op mondiaal niveau werken? En is het nu eb? 

De macht van de verhalenverteller – 7 wetten voor een goede Corporate Story

In de zesde klas van de lagere school had ik les van meester Warnaar. Meester Warnaar was erg streng maar kon prachtig vertellen. Bijbelverhalen. Ik herinner me nog hoe hij de dialoog tussen Eva en de slang in het paradijs tot leven bracht. En hoe Eva – verleid door de mooie praatjes van de slang – uiteindelijk de befaamde hap van de appel nam en daarmee de mensheid voorgoed uit het paradijs dreef. Ik proefde bij wijze van spreken de appel en was helemaal in de ban.
Ik was niet speciaal dol op meneer Warnaar. Helemaal niet eigenlijk. Maar wel op zijn verhalen! Het was de beste manier om mij stil en aandachtig te krijgen. Was dat zijn doel? Of ging het om de boodschap uit de Bijbel? Of allebei? In ieder geval werden wij makke schaapjes in de klas.
Met een goed verteld verhaal krijg je je luisteraars in de ban. Rasvertellers en goede acteurs kennen het: als je een goed en krachtig verhaal vertelt, hangen de mensen aan je lippen. Dat kan een ongeëvenaard en verslavend gevoel geven. Je hebt dan namelijk macht. Met je verhaal ben je ín het hoofd en het hart van de luisteraar beland. Een plek waar de verbeelding aan de macht is en waar – als je het goed doet – overtuigingen kunt beïnvloeden.
Storytelling en Corporate Stories worden in organisaties ingezet met als doel het vergroten van invloed. Logisch. Je wilt er bepaalde effecten mee bereiken. Meer klanten, meer verbinding, andere koers… Maar het feit dat beïnvloeden het doel is, maakt het vertellen van het verhaal gelijk ook niet ongevaarlijk.
Een verhaal goed vertellen vergroot je mogelijkheid tot beïnvloeding, maar daarmee ook je macht. Dat betekent dat je je verantwoordelijkheid moet nemen. Want je kunt met hetzelfde middel mensen manipuleren. In je eigen belang. Om iemand geld afhandig te maken, iemand te ontslaan, mensen angst aan te jagen of mensen om de tuin te leiden. Kijk maar wat er nu in de politieke campagnes gebeurt.
Aan de andere kant: een goed verhaal ‘goed’ vertellen kan mensen in hun kracht zetten en de weg wijzen. Het kan perspectief bieden en hoop. Het kan enthousiasme teweeg brengen en mensen aanzetten tot handelen.
Wat betekent dat eigenlijk voor de Corporate Story?
De 7 wetten voor een goede corporate Story
1. Er zit een duidelijke belofte in. Het verhaal helpt de mensheid en de wereld een beetje vooruit. Het vertelt hoe we er een betere en gezondere, duurzame wereld van kunnen maken. Het verhaal is daarom idealistisch en visionair en biedt hoop. (En het zet niet aan tot haat, angst of onverdraagzaamheid)

2. Het verhaal is anekdotisch, beeldend en specifiek, met voldoende beelden en details, zodat de verbeelding van de luisteraar (lezer) wordt gestimuleerd. (Het generaliseert niet, het kent geen abstracties)

3. Het verhaal volgt narratieve wetmatigheden. Dat wil zeggen: er is een held, een obstakel wat geslecht moet worden, een begunstigde partij en een Hoger Doel.

4. Het verhaal vertelt een geschiedenis met een plot. Dat wil zeggen het vertelt een serie aaneengeregen gebeurtenissen die door hun ordening een betekenisvolle samenhang krijgen.

5. Het verhaal kan kort en simpel worden samengevat. Het past makkelijk op 1 A4tje. Een te lang uitgesponnen verhaal verveelt de luisteraar of lezer. Het betekent dat  het nog onvoldoende pointe (of plotstructuur) heeft.

6. Het verhaal is uniek en tegelijkertijd universeel. Dat wil zeggen: op het eerste gezicht is dit een nieuw, authentiek en volstrekt origineel verhaal, maar als je beter kijkt, zie je dat het een universeel oermotief kent. Bijvoorbeeld: hoe slimheid het wint van domme kracht, of hoe vele handen het werk lichter maken, hoe boontje om zijn loontje kwam of hoogmoed voor de val…

7. Het verhaal is menselijk, herkenbaar en humoristisch.
Verhalen kunnen je om de tuin leiden of je tot een mak schaap maken. Daarom rust er een grote verantwoordelijkheid op de schouders van de verhalenmakers. Macht die niet verankerd zit in een groot gevoel van verantwoordelijkheid of die niet gereguleerd wordt door ethiek kan eindigen in een verhaal zoals dat van Eva en de slang. De slang plant de twijfel in haar hoofd en daarmee verjaagt hij haar uit het paradijs. Maar denk ook aan het verhaal van Macbeth, van Icarus, van koning Midas. Zo veel verhalen die ons waarschuwen voor het gevaar van mooie praatjes.
Wil je meer weten over hoe je verhalen vindt, componeert en vertelt op een manier dat je mensen vooruit help en in hun kracht zet?
Hoe je zo’n verhaal vindt en componeert kun je leren. Meer hierover op het volgende blog. Of kijk vast op