Op naar het volgende hoofdstuk

 

Wensen zijn voorgevoelens van hetgeen we in staat zijn daadwerkelijk te realiseren.

– Goethe

Het valt me op dat nu, na een dikke maand ‘intelligente’ lock-down, er ineens allerlei  – vaak minder intelligente en zelfs beschuldigende – meningen en theorieën over elkaar heen buitelen met betrekking tot het virus en wat er straks na deze crisis gaat gebeuren. En er wordt daarbij vooral gefocust op de problemen en niet op de oplossingen. En dat terwijl we nu de unieke kans hebben om een nieuw hoofdstuk in de geschiedenis van de mensheid te schrijven. Waar verlangen we ten diepste naar? Welke beelden helpen ons als mensheid vooruit en welke houden ons gevangen in beperkt bewustzijn, polariteit en angst en misstanden? Welke verdelen ons en welke tillen ons op en geven perspectief ?

Beelden van de toekomst
Mijn motto (zie mijn boeken) is  dat we onze eigen werkelijkheid creëren, door onbewuste overtuigingen en aannames, door ingesleten gewoontes en patronen, door wat we willen zien en door waar we de hele tijd maar aandacht aan schenken. What you see is what you get. Maar zodra we ons bewust worden van deze programmering en inzien waar deze ons doet vastlopen, kunnen we gaan herprogrammeren en kan er een nieuw verhaal beginnen.
Maar dat vraagt dan wel grondig onderzoek naar wat er geleid heeft tot de huidige situatie, wat die overtuigingen zijn, waar we van af willen en waar we naar toe willen.

Let op je gedachten, want die worden je woorden
Let op je woorden want die worden je daden
Let op je daden want die worden je gewoontes
Let op je gewoontes want die vormen je karakter
Let op je karakter want dat bepaalt mede je lot!
Uit de Talmoed

Angst voor de dood
Angst is daarbij de allerslechtste raadgever. Door voortdurend te focussen op het drama, op slecht nieuws en sterftecijfers, op het gevaar van het virus, op wat er allemaal mis gaat, wordt de onbewuste angst voor de dood getriggerd, ons limbisch brein veert op en blokkeert de hogere en meer recent ontwikkelde delen van de hersenen, zoals de neo-cortex die ons het vermogen tot muziek, taal, kunst en redeneren heeft geschonken. Dat oude limbische brein (zoogdierenbrein), maakt geen onderscheid tussen echte en ingebeelde gebeurtenissen en laat ons van alles geloven; een ideale voedingsbodem voor complottheorieën, zwartdenkers, angsthazen, mensen die niet verder kunnen kijken dan hun neus lang is. We kunnen niet meer helder redeneren en een beeld van de toekomst creëren lukt al helemaal niet. De problemen worden groter in ons hoofd. Angsten worden overtuigingen. En overtuigingen vormen op hun beurt de programmatuur voor het functioneren en die zorgt weer voor lichamelijke processen (angst beïnvloedt bijvoorbeeld direct het immuunsysteem) En Voilà! Zo worden angsten en overtuigingen werkelijkheid. Dat gaat op individueel niveau zo, maar ook collectief. De wereld is een projectie. Als we onze overtuigingen niet veranderen, verandert er niets.

Verbeeldingskracht
Hoe doen we dat? In de eerste plaats door grondig zelfonderzoek naar wat uit ons leven kan verdwijnen en in de tweede plaats door in iets nieuws en opwindends te gaan geloven. Om maar weer even een verhaalmetafoor te nemen… het volk Israel had het niet uitgehouden in de woestijn als er niet een beeld was van een land van melk en honing waar hevig naar verlangd werd. Odysseus wilde naar huis, naar Ithaka, waar zijn vrouw op hem wachtte en hield vol. Met de Heilige Graal voor ogen zijn wij tot heel veel in staat.

Toekomstplaatje
Een groep van 170 Nederlandse wetenschappers betoogt dat het virus weliswaar levens ontwricht, maar tegelijk een historische kans biedt,  om de maatschappij “radicaal duurzamer” te maken. Reken af met ‘business as usual”, bepleiten ze (lees artikel in Trouw) Dus wat is ons toekomstplaatje? Laten we nu vooral niet cynisch zijn en zeggen: ach, de mens deugt niet en is egoïstisch en verspillend en straks straks zitten we weer met z’n allen in een vliegtuig.

Laten we nu, vooral nu, eens hoopvol en visionair zijn en ophouden met mopperen en zeuren. Laten we een beeld van een groene, saamhorige samenleving ontwikkelen. En onderzoeken waar we drastisch mee moeten kappen om dat dichterbij te halen. Wellicht moet er wel een Mozes opstaan die ons leidt, of een Kennedy met een opwindend toekomstperspectief (à la ‘een man op de maan’) om de boel te mobiliseren. Maar daar kunnen we natuurlijk niet op gaan zitten wachten.

Wees de verandering die je zelf in de wereld wilt zien
In de jaren 70 was een bekende uitspraak die luidde: Verander de wereld, begin bij jezelf. En Ghandi zei: Wees de verandering die je zelf in de wereld wilt zien. En zo is het. We kunnen niet een betere wereld verwachten als we niet ook zelf nadenken over wat het nieuwe hoofdstuk in ons eigen leven gaat zijn. En wat er eerst uit ons eigen systeem moet verdwijnen, waar we mee kunnen stoppen. Dat herprogrammeren van die oude software, vergt oefening, moed, training en zelfonderzoek. De held moet het hele pad afleggen.

PS

Wanneer je deze coronacrisis ook als een fase ziet waarin je een nieuw hoofdstuk kunt schrijven voor je verhaal en wat jij de wereld te bieden hebt, maar je weet niet precies hoe, doe dan mee aan het  onlineprogramma dat ik hiervoor heb ontwikkeld: Held(in) in een nieuw verhaal.
In 12 weken ontwikkel je een nieuw hoofdstuk voor jezelf, voor na de crisis! 
Klik hier voor meer info!

O ja… en ben je geïnteresseerd in mijn nieuwe boek? Klik hier voor meer informatie

(c) April Mieke Bouma

 

Creëer je eigen legende – Schrijf je levensverhaal

rode draad-levenslot

Live, love and leave a legacy
– Stephan Covey

  • Waarom verloopt mijn leven zoals het verloopt?
  • Heb ik invloed op mijn lot?
  • Waarom overkomt mij dit?
  • Wat zijn de gevolgen van mijn handelen?
  • Wat moet ik met deze drijfveer, dit talent of deze voorkeur?
  • Waartoe ben ik op aarde?
  • Wat is de rol van toeval?

Vragen waarop wij sinds mensenheugenis al proberen antwoorden te vinden op dit soort vragen door er verhalen over te vertellen. We willen het mysterie dat leven heet, zo graag doorgronden. Door woorden en zinnen te vinden, door oorzaak en gevolg te koppelen, door uit te drukken hoe we dingen beleven, waar we bang voor zijn en wat ons inspireert, krijgen we er min of meer grip op. Althans dat hopen we. Vroeger werden die verhalen in stammen verteld, rond het vuur, nu gaan we ervoor naar de bioscoop, kijken we televisie, lezen we boeken, gaan we naar een coach of therapeut of schrijven we ons levensverhaal. Vooral dat laatste… het schrijven van je levensverhaal is behalve fijn en opwindend, een behulpzaam proces van bezinning.

rode draad-levenslot

Uniek en universeel
Ieders levensverhaal is volstrekt uniek en daarom alleen al de moeite waard, maar als het om onze psychologische ontwikkeling gaat, maken we allemaal van de wieg tot het graf een vergelijkbare reis. In dat unieke zit iets universeels. Met welke problemen een mens ook te maken krijgt, of het nu gaat om een eigentijdse inwoner van New York, een arme boer in Vietnam of een klein meisje in Botswana, in de diepte gaan onze verhalen op elkaar lijken. We verlangen allemaal naar harmonie, perfectie, eenheid en liefde, we krijgen allemaal te maken met kwesties rond geboorte en dood, moeten leren omgaan met ziekte en verlies, onszelf leren manifesteren, leren omgaan met angsten en tegenspoed. Het uitwisselen van verhalen over deze processen doet een beroep op ons empathisch vermogen. We kunnen ons – door de verhalen die we vertellen over onze problemen – diep verbonden voelen met elkaar.

Verdwalen in een donker bos
Wanneer je je levensverhaal wilt opschrijven, moet je op zoek naar het verhaal dat alleen jij kunt vertellen en met name naar momenten waarop het leven je voor een uitdaging stelde, momenten waarop je van het gangbare pad bent afgedwaald, gestruikeld bent, uit het veilige nest bent gevallen, er alleen voor stond, door het donkere bos dwaalde of vocht als een leeuw – een moment waarop je in het diepe sprong, een drastische keuze maakte. Kortom, die verhalen waarbij het leven je een duwtje gaf en je uiteindelijk dichter bij jezelf bracht, ook al dacht je aanvankelijk dat je er verder van af was dan ooit.
Je levenspad ligt bezaaid met obstakels en er zijn draken die jou de vrije doorgang belemmeren. Niet per se om jou dwars te zitten maar om je uit te dagen het beste uit jezelf te halen.

De filosoof Schopenhauer wees er in Een kennelijk plan in het leven van het individu op dat, wanneer je op een bepaalde leeftijd gekomen bent en terugkijkt op je leven, het bijna net zo ordelijk lijkt als een gecreëerde roman. Net als in een goede roman blijken onbelangrijke en schijnbaar toevallige ontmoetingen hoofdbestanddelen van je verhaal te zijn. Wat aanvankelijk als stomme pech, iets rampzaligs of een fout werd beschouwd, kan bij nader inzien een zeer betekenisvolle wending in je leven zijn. Het is misschien mysterieus, maar het lijkt er op een zeker moment op dat het leven volgens plan verloopt, waarbij er iets in ons is wat dat aanstuurt.

De waarde van jouw persoonlijke verhaal
Ook jouw verhaal laat zien dat ontwikkeling en verandering gepaard gaan met worsteling, lijden en het omgaan met tegenslagen. Jouw verhaal leert ons hoe de veranderingen in jouw leven plaatsvonden, welke lessen je leerde, hoe je zin kon geven (of juist niet), hoe je inzichten verwierf, hoe je streefde naar een goed leven, hoe je een uitweg kon vinden uit de duisternis. Jouw verhaal is van dezelfde waarde als alle andere verhalen die we tot ons nemen via het journaal of via soaps, via romans, films, liedjes en documentaires. Verhalen leren ons leven. Ook jouw verhaal draagt een schat in zich. Dat is de zin van autobiografisch werk. Dus laten we elkaar onze verhalen vertellen.

Het goede, het ware en het schone
‘Het leven daagt ons uit om het goede en ware en schone na te streven,’ schreef Aristoteles. Ik geloof ook dat zo’n streven het leven dragelijker en zinvol maakt. Door het leven op die manier te leven en erop te reflecteren, ontwikkelen we bewustzijn. En door daarover te vertellen en te schrijven, en onze inzichten erover te delen met anderen, dragen we bij aan de ontwikkeling van bewustzijn in zijn algemeenheid.

Legende
Je levensverhaal is overigens nooit af. Het is een optelsom van verhalen en iedere dag komen er weer scènes, ervaringen en perspectieven bij. Er zijn verhalen over je jeugd, over je werk, keuzes die je gemaakt hebt, moeilijkheden die je hebt doorstaan, inzichten die je opdeed, verborgen verhalen, succesverhalen, verhalen over een gedroomde toekomst, verhalen over voorouders. Jouw levensverhaal is een constructie, meerstemmig, altijd in beweging, te vertellen vanuit verschillende perspectieven. Al die verhalen samen vormen je levensverhaal. Na je dood zal duidelijk worden hoe jij zult worden herinnerd en welke legende jij achterlaat.

In april verschijnt SCHRIJF JE LEVENSVERHAAL – praktische gids voor autobiografisch werk.

Wil je op de hoogte blijven? Schrijf je dan in voor de nieuwsbrief.

 

 

 

 

 

Keerpunten in je leven

Life is what happens to you while you are busy making other plans
– John Lennon

Het leven laat zich goed beschrijven aan de hand van keerpunten en beslissende momenten. Van alle gebeurtenissen en herinneringen zijn er maar een beperkt aantal bepalend en ingrijpend. Veel andere zijn triviaal, grappig of alleen maar illustratief. Het selecteren van bepalende en beslissende momenten levert een uitstekende basis op voor het beschrijven of vertellen van je levenverhaal. Vaak verwijzen wendingen naar dieper gelegen thema’s in je leven. Het selecteren van keerpunten zorgt ervoor dat je je minder verliest in details of een veelheid aan herinneringen, ze vormen de scharnierpunten van je levensverhaal en selecteren automatisch gebeurtenissen die van belang zijn.

Meer lezenKeerpunten in je leven

Nieuw boek in aantocht

Schrijf je levensverhaal

Praktische gids voor autobiografisch werk

Het jaar 2020 brengt weer een boek van mij voort. Het is dit keer weer een praktisch boek, in de reeks waarin eerder Storytelling in 12 stappen en De 12 Oerkarakters van Storytelling verschenen bij AtlasContact.Het is een boek voor al die mensen die hun (levens)verhaal aan het .papier willen toevertrouwen en hulp nodig hebben bij het structureren, ordenen van de chaos in hun hoofd.

Schrijf je levensverhaal biedt heldere richtlijnen om terugkerende thema’s in het levensverhaal bloot te leggen en de rode draad zichtbaar te maken. Het biedt een behulpzaam narratief model waarmee je de chaos aan herinneringen kunt ordenen en van schijnbaar willekeurige gebeurtenissen een plot kunt maken. Tal van praktische oefeningen en opdrachten zorgen voor het verlevendigen en het waarachtig maken van herinneringen. Dit zorgt voor een creatief proces van zingeving, bewustwording en bevrijding

Het resultaat is een verhaal dat alleen jij kan vertellen. ‘Je bent de auteur van je eigen levensverhaal’.

Het boek verschijnt in april.

Wil je op de hoogte blijven? Schrijf je dan in voor de nieuwsbrief.