Creëer je eigen legende – Schrijf je levensverhaal

rode draad-levenslot

Live, love and leave a legacy
– Stephan Covey

  • Waarom verloopt mijn leven zoals het verloopt?
  • Heb ik invloed op mijn lot?
  • Waarom overkomt mij dit?
  • Wat zijn de gevolgen van mijn handelen?
  • Wat moet ik met deze drijfveer, dit talent of deze voorkeur?
  • Waartoe ben ik op aarde?
  • Wat is de rol van toeval?

Vragen waarop wij sinds mensenheugenis al proberen antwoorden te vinden op dit soort vragen door er verhalen over te vertellen. We willen het mysterie dat leven heet, zo graag doorgronden. Door woorden en zinnen te vinden, door oorzaak en gevolg te koppelen, door uit te drukken hoe we dingen beleven, waar we bang voor zijn en wat ons inspireert, krijgen we er min of meer grip op. Althans dat hopen we. Vroeger werden die verhalen in stammen verteld, rond het vuur, nu gaan we ervoor naar de bioscoop, kijken we televisie, lezen we boeken, gaan we naar een coach of therapeut of schrijven we ons levensverhaal. Vooral dat laatste… het schrijven van je levensverhaal is behalve fijn en opwindend, een behulpzaam proces van bezinning.

rode draad-levenslot

Uniek en universeel
Ieders levensverhaal is volstrekt uniek en daarom alleen al de moeite waard, maar als het om onze psychologische ontwikkeling gaat, maken we allemaal van de wieg tot het graf een vergelijkbare reis. In dat unieke zit iets universeels. Met welke problemen een mens ook te maken krijgt, of het nu gaat om een eigentijdse inwoner van New York, een arme boer in Vietnam of een klein meisje in Botswana, in de diepte gaan onze verhalen op elkaar lijken. We verlangen allemaal naar harmonie, perfectie, eenheid en liefde, we krijgen allemaal te maken met kwesties rond geboorte en dood, moeten leren omgaan met ziekte en verlies, onszelf leren manifesteren, leren omgaan met angsten en tegenspoed. Het uitwisselen van verhalen over deze processen doet een beroep op ons empathisch vermogen. We kunnen ons – door de verhalen die we vertellen over onze problemen – diep verbonden voelen met elkaar.

Verdwalen in een donker bos
Wanneer je je levensverhaal wilt opschrijven, moet je op zoek naar het verhaal dat alleen jij kunt vertellen en met name naar momenten waarop het leven je voor een uitdaging stelde, momenten waarop je van het gangbare pad bent afgedwaald, gestruikeld bent, uit het veilige nest bent gevallen, er alleen voor stond, door het donkere bos dwaalde of vocht als een leeuw – een moment waarop je in het diepe sprong, een drastische keuze maakte. Kortom, die verhalen waarbij het leven je een duwtje gaf en je uiteindelijk dichter bij jezelf bracht, ook al dacht je aanvankelijk dat je er verder van af was dan ooit.
Je levenspad ligt bezaaid met obstakels en er zijn draken die jou de vrije doorgang belemmeren. Niet per se om jou dwars te zitten maar om je uit te dagen het beste uit jezelf te halen.

De filosoof Schopenhauer wees er in Een kennelijk plan in het leven van het individu op dat, wanneer je op een bepaalde leeftijd gekomen bent en terugkijkt op je leven, het bijna net zo ordelijk lijkt als een gecreëerde roman. Net als in een goede roman blijken onbelangrijke en schijnbaar toevallige ontmoetingen hoofdbestanddelen van je verhaal te zijn. Wat aanvankelijk als stomme pech, iets rampzaligs of een fout werd beschouwd, kan bij nader inzien een zeer betekenisvolle wending in je leven zijn. Het is misschien mysterieus, maar het lijkt er op een zeker moment op dat het leven volgens plan verloopt, waarbij er iets in ons is wat dat aanstuurt.

De waarde van jouw persoonlijke verhaal
Ook jouw verhaal laat zien dat ontwikkeling en verandering gepaard gaan met worsteling, lijden en het omgaan met tegenslagen. Jouw verhaal leert ons hoe de veranderingen in jouw leven plaatsvonden, welke lessen je leerde, hoe je zin kon geven (of juist niet), hoe je inzichten verwierf, hoe je streefde naar een goed leven, hoe je een uitweg kon vinden uit de duisternis. Jouw verhaal is van dezelfde waarde als alle andere verhalen die we tot ons nemen via het journaal of via soaps, via romans, films, liedjes en documentaires. Verhalen leren ons leven. Ook jouw verhaal draagt een schat in zich. Dat is de zin van autobiografisch werk. Dus laten we elkaar onze verhalen vertellen.

Het goede, het ware en het schone
‘Het leven daagt ons uit om het goede en ware en schone na te streven,’ schreef Aristoteles. Ik geloof ook dat zo’n streven het leven dragelijker en zinvol maakt. Door het leven op die manier te leven en erop te reflecteren, ontwikkelen we bewustzijn. En door daarover te vertellen en te schrijven, en onze inzichten erover te delen met anderen, dragen we bij aan de ontwikkeling van bewustzijn in zijn algemeenheid.

Legende
Je levensverhaal is overigens nooit af. Het is een optelsom van verhalen en iedere dag komen er weer scènes, ervaringen en perspectieven bij. Er zijn verhalen over je jeugd, over je werk, keuzes die je gemaakt hebt, moeilijkheden die je hebt doorstaan, inzichten die je opdeed, verborgen verhalen, succesverhalen, verhalen over een gedroomde toekomst, verhalen over voorouders. Jouw levensverhaal is een constructie, meerstemmig, altijd in beweging, te vertellen vanuit verschillende perspectieven. Al die verhalen samen vormen je levensverhaal. Na je dood zal duidelijk worden hoe jij zult worden herinnerd en welke legende jij achterlaat.

In april verschijnt SCHRIJF JE LEVENSVERHAAL – praktische gids voor autobiografisch werk.

Wil je op de hoogte blijven? Schrijf je dan in voor de nieuwsbrief.

 

 

 

 

 

Nieuw boek in aantocht

Schrijf je levensverhaal

Praktische gids voor autobiografisch werk

Het jaar 2020 brengt weer een boek van mij voort. Het is dit keer weer een praktisch boek, in de reeks waarin eerder Storytelling in 12 stappen en De 12 Oerkarakters van Storytelling verschenen bij AtlasContact.Het is een boek voor al die mensen die hun (levens)verhaal aan het .papier willen toevertrouwen en hulp nodig hebben bij het structureren, ordenen van de chaos in hun hoofd.

Schrijf je levensverhaal biedt heldere richtlijnen om terugkerende thema’s in het levensverhaal bloot te leggen en de rode draad zichtbaar te maken. Het biedt een behulpzaam narratief model waarmee je de chaos aan herinneringen kunt ordenen en van schijnbaar willekeurige gebeurtenissen een plot kunt maken. Tal van praktische oefeningen en opdrachten zorgen voor het verlevendigen en het waarachtig maken van herinneringen. Dit zorgt voor een creatief proces van zingeving, bewustwording en bevrijding

Het resultaat is een verhaal dat alleen jij kan vertellen. ‘Je bent de auteur van je eigen levensverhaal’.

Het boek verschijnt in april.

Wil je op de hoogte blijven? Schrijf je dan in voor de nieuwsbrief.

Verhalen als wapen

Er zit nog hoop in de doos van Pandora

De 21-jarige man die op 3 augustus j.l. twintig mensen doodschoot in El Paso heeft zich, net als de schutter in Christchurch en Breivik destijds in Noorwegen laten inspireren door een verhaal. Ook Is-strijders zien zichzelf als helden in een narratief over verlossing. Het zijn verhalen waarin heilig geloofd wordt.

De impact van een goed verteld verhaal kent zijn duistere kanten. In deze idiote, dolgedraaide tijd, zetten verhalen mensen aan tot moord, geweld en terrorisme. Dat is de keerzijde van ons storytelling-ideaal. En het werkt volgens dezelfde principes!

Meer lezenVerhalen als wapen

Meditatief schrijven: de Pantoum

‘Kunnen we nog even een Pantoum doen, als afsluiting?’

Na een lange storyelling-dag hadden we nog 10 minuten over voordat het 17.00 uur was. Iemand uit de groep herinnerde zich hoe magisch het is om aan de hand van een aantal vaste spel/schrijfregels een thema te verkennen en zo de inzichten van de dag op te slaan.

Dus dat deden we. Iedereen koos een persoonlijk thema en schreef een Pantoum. Het was een prachtige manier van evalueren.

Een Pantoum is van oorsprong een Tibetaans gedicht, een dichtvorm in twintig regels, waarbij steeds een aantal van de regels wordt herhaald.

Meer lezenMeditatief schrijven: de Pantoum

Ben jij raakbaar?

Over de esthetische emotie in verhalen

In de laatste aflevering van zomergasten met Esther Perel werd ik geraakt door de prachtige scene uit ‘Call me by your name’ van Luca Guadagnino, waarin de vader een gesprek heeft met zijn zoon, de jonge hoofdpersoon in deze film.

Ik was ontroerd door de wijsheid en de empathie van de vader en de woorden die hij gebruikte om zijn zoon die verdrietig is na een kortstondige gepassioneerde verhouding met een iets oudere man te troosten, te bekrachtigen en hem te voorzien van een heel wezenlijk inzicht.

Kunst – of het nu om een roman, een film, een schilderij of een goed verhaal gaat, kan je ontroeren en verlichten tegelijk. Je bewustzijn wordt erdoor opgerekt. Het inzicht in combinatie met de emotie loutert.

Meer lezenBen jij raakbaar?

De zin van je leven, die schrijf je zelf

 

de-zin-van-je-leven

Bovenstaande quote van Loesje slaat de spijker op zijn kop. Zin geven doe je zelf. Of niet. Maar in dat geval kan het leven behoorlijk leeg, saai, wreed of doelloos aanvoelen. Helemaal als het tegenzit en je partner gaat er bijvoorbeeld vandoor, of je wordt ontslagen of krijgt te maken met ziekte of geweld. Dan vraag je je af waartoe jij op deze aardkloot rondloopt.Er zijn dan grofweg twee opties.

De eerste is volharden in het besef dat het leven volstrekt zinloos is, dat wij als mensen willoze slachtoffers zijn van een wispelturig lot en dat alles een kwestie is van geluk of pech. Dat kan een behoorlijk machteloos gevoel opleveren. Je moet dan maar afwachten wat het lot voor jou in petto heeft.

Een tweede optie is je levensverhaal onderzoeken. ‘Ken Uzelf’, was de inscriptie bij de ingang van de tempel van Apollo in het oude Griekenland en vormde toen al een basiswijsheid voor het hele leven. Zelfkennis dus. Onderzoek patronen, overtuigingen, thema’s en blinde vlekken, ontdek de rode draad. Zo achterhaal je wat de bedoeling is en hoe je betekenis kunt geven aan dat wat zich voordoet.

Hoe gaat dat in zijn werk?

Een van de meest krachtige manieren is naar je leven te kijken als een filmscript dat je zelf hebt geschreven, met jou als hoofdpersoon in die film, een spannend avontuur dat nog alle kanten op kan. Alle scenes heb je geschreven met een speciale reden. Om jezelf als hoofdpersoon iets te leren, om te groeien, nieuwe wegen in te kunnen slaan, nieuwe aspecten in jezelf te ontdekken.

Nog leuker wordt het als je je voorstelt dat je, behalve de scenarioschrijver en hoofdpersoon, ook de regisseur bent. Je leert dat je je innerlijke crew, die stemmetjes die altijd maar meepraten, net zoals een regisseur zijn acteurs op een filmset, kunt aansturen. Belemmerende gedachten op hun nummer zetten, angsten temmen, goed luisteren naar je gevoel, focus aanbrengen, niet alleen maar pleasen, jezelf vernieuwen, excelleren…

De oude filosoof Plato maakte ooit de volgende vergelijking: onze binnenwereld – is een staat met heel veel burgers. Jezelf aansturen vereist een veelzijdige bestuursvorm met onderlinge afhankelijkheid. De bestuurder – jij dus –  is idealiter een filosoof, een held die van wijsheid houdt en zich langs de steile en ruwe weg omhoog heeft geworsteld vanuit de gevangenis van onwetendheid naar het stralende rijk van de waarheid.

Jezelf leren kennen en erachter komen dat je zelf je werkelijkheid creëert is een boeiend proces waarbij stukje bij beetje orde in de chaos wordt geschapen. En zoals Plato schreef: “de eigen innerlijke natuur met zonlicht wordt beschenen door zich met de auteur van zijn wezen en zijn stralende idealen van het ware, het schone en het goede te identificeren.”

Zo zie je maar… Loesje is onze hedendaagse Plato: De zin van je leven, die schrijf je inderdaad zelf.

Lees het boek Het Verhaal van je Leven. Storytelling en de zoektocht naar een zinvol bestaan.

 

Nepnieuws en geloven in jezelf

2017 was het jaar van het nepnieuws, van #metoo, van schandalen die aan het licht kwamen, van Trump die president werd, van onverdraagzaamheid. Het was volgens de Chinezen het jaar van de Haan… en ja, het gaf inderdaad heel wat gekraai, gekrakeel en gekakel, vooral op Twitter, dat langzamerhand gaat lijken op een heus schavot op een middeleeuws plein waar mensen terecht worden gesteld.

Meer lezenNepnieuws en geloven in jezelf

Het verhaal van Kim Wall


foto EPA

‘Herinner haar niet als die vermoorde Zweedse journaliste die doodging in een griezelig horrorverhaal…’ twitterde de beste vriendin van Kim Wall na haar dood. ‘Onthoud haar werk.’

Afgelopen week bereikte ons via de media de tragedie rond de dood van de levenslustige, nieuwsgierige, dappere journaliste Kim Wall. Ze schreef – zo vermeldt ze op haar eigen twitteraccount – over hackers, hosselaars, voodoo, vampieren, chinatowns, atoombommen en feminisme. Ze was pas dertig maar had al heel veel van de wereld gezien. ‘Ze fonkelde van enthousiasme’, schreef een voormalige docent. Nieuwsgierigheid was haar grote drijfveer en ze ging gevaar niet uit de weg. Je ziet de sprankeling in haar ogen op de foto die in de krant verscheen. Roodharig, ondeugend, stoer, getalenteerd, moedig. Ze schreef over subculturen, randverschijnselen en gaf al deze zaken een menselijk gezicht. Een ogenschijnlijk onschuldige opdracht werd haar fataal. Ze maakte een reportage over de Deense uitvinder Peter Madsen, tijdens een testvaart van een onderzeeër. Haar romp spoelde vorige week aan in Kopenhagen. Gruwelijk.

Het laatste woord over je leven kan pas gezegd worden na je dood.

Meer lezenHet verhaal van Kim Wall

Kleine ziel en de Zon

Er was eens een Kleine Ziel die tegen God zei: “Ik weet wie ik ben, ik ben het licht net als alle andere zielen.”
God lachte breed. “Dat is waar!”, zei God. “Jij bent ook het licht.”
“Wow,” zei de Kleine Ziel, “Dit is toch echt gaaf. Maar weten wie ik ben is één ding, maar ik wil erváren wat het is om het licht te zijn!”
“Maar je bent het licht al,” herhaalde God weer lachend.
“Ja, maar ik wil voelen wat het is!” zei de Kleine Ziel. ”Aangezien je jezelf niet kunt zien als het licht als je in het licht bent, zullen we je met duisternis omringen,” zei God.
“Wat is duisternis?” vraagt de Kleine Ziel.
God antwoordde: “Dat is wat je niet bent.”
“Zal ik bang zijn in het donker?” vroeg de Kleine Ziel.
“Alleen als je ervoor kiest om bang te zijn,” antwoordde God. “Er is echt niets om bang voor te zijn, tenzij jij ervoor kiest om dat te zijn. Want weet je, we verzinnen het allemaal, we doen alsof.”

Meer lezenKleine ziel en de Zon

Op zoek naar de oerscène

‘Toen de eerste mensen verhalen begonnen te maken en aan elkaar te vertellen, kwam er een einde aan de chaos.’
– Imme Dros, Griekse mythen


Wat zijn jouw drijfveren? Wil je weten wat jouw levensthema is? Heb je zin om jouw unieke levensverhaal te onderzoeken en er achter te komen wat de rode draad is in leven en werk? Ga dan met mij mee op onderzoek naar de oerscène in jouw levensverhaal.

In mijn nieuwe boek Het verhaal van je leven onderzoek ik hoe het verhaal van je leven tot stand komt en hoe je het eventueel kunt bijstellen, mocht het je belemmeren in je ontwikkeling. Het verhaal van je leven wordt voor een groot deel bepaald wordt door het verhaal wat je er zelf over vertelt. Maar wat vertel je er eigenlijk over? Wat zijn bepalende factoren? In mijn onderzoek stuitte ik op de zogenaamde ‘oerscène’.

Meer lezenOp zoek naar de oerscène

Lekker in je vel

Lekker in een T-shirtje in de zon. Het schrale winterhuidje dat maandenlang weggestopt is onder dikke lagen kleding, mag zich weer blootstellen aan zonlicht en buitenlucht en bloeit er van op.
Ons vel, het vleselijk omhulsel van bijna twee vierkante meter, is een supergevoelig orgaan. Het beschermt ons, communiceert met de binnenwereld en de buitenwereld, heeft een direct lijntje met onze organen en toont zich in vele gedaanten: blozend, rimpelig, droog, dor, stralend, vochtig, beschadigd, wit, rood, bruin, pukkelig of naakt.
De huid is als een verhalenboek met tal van stories over leeftijdsfases, tekorten, stress, disbalans, organen, over vreugde, verdriet, zorgen, pijn en verwondingen en verlangen.

Meer lezenLekker in je vel

Storytelling in 12 stappen nu 10de druk

storytelling in 12 stappen

Storytelling in 12 stappen is gebaseerd op De Reis van de Held, zoals beschreven door Joseph Campbell en The Writer’s Journey van Christopher Vogler.

Een must read voor schrijvers en vertellers… NU 10de druk!

Voor schrijvers en verhalenvertellers vormt deze mythische verhaalstructuur een onuitputtelijke inspiratiebron.

In deze praktische schrijfgids behandelt scenarioschrijver en schrijfdocent Mieke Bouma dit verhaalmodel stap voor stap. Storytelling in 12 stappen biedt schrijvers en verhalenvertellers richtlijnen voor het construeren van sterke plots en het creëren van universele en levensechte karakters. Oefeningen en praktische opdrachten helpen bij het oplossen van schrijfproblemen, zorgen voor inspiratie en prikkelen de verbeelding.Met een voorwoord van Manfred van Doorn
Bestel het boek…

‘De Uitnodiging’ van Oriah Mountain Dreamer

oriah-mtn-dreamer

Het is al weer jaren geleden dat ik deze tekst tegenkwam. Ik dacht dat het van een Indianen Chief was. Maar het bleek de tekst van een Amerikaanse vrouwelijke auteur te zijn. Dit is wat ‘Follow your Bliss’ inhoudt, de gevleugelde uitspraak van Joseph Campbell.

De Uitnodiging

Het interesseert me niet wat je doet voor de kost. Ik wil weten waar je naar verlangt en of je durft te dromen dat het verlangen van je hart vervuld wordt.

Het interesseert me niet hoe oud je bent.Ik wil weten of je het risico durft te nemen jezelf voor gek te zetten voor liefde, voor je dromen, voor het avontuur van in leven zijn.

Het interesseert me niet welke planeten er om je maan heen staan.Ik wil weten of je de essentie van je eigen verdriet hebt aangeraakt, of open bent gegaan door de teleurstellingen van het leven, of dat je ineengeschrompeld en gesloten bent geraakt uit angst voor meer pijn.

Meer lezen‘De Uitnodiging’ van Oriah Mountain Dreamer

Storywriting

Verhalend schrijven voor interne en externe communicatie branding, marketing, sales

 

Nieuwe cursus 9, 16 en 23 november 2016

storywriting

Een goed verhaal vormt de basis van effectieve menselijke communicatie, beïnvloeding, overtuiging en leiderschap. Of het nu om een simpel gesprek gaat, een serie blogs, interne communicatie of om een grootschalige marketingcampagne. Of het nu om PR gaat of om een bedrijfsfilm of om het overbrengen van slecht nieuws…
De kern is: als je iets wilt vertellen moet je een goed verhaal hebben en dat werkt beter dan een opsomming van feiten, holle frasen of populaire slogans.

Meer lezenStorywriting

Waar gaat het eigenlijk over, Thé?

Op zoek naar de belofte in een verhaal

Verhalen vertellen is een kunst. Als ik vroeger op de middelbare school moest uitleggen waarom ik mijn proefwerk niet geleerd had, hielp het als ik van tevoren een overtuigend – bij voorkeur aangrijpend – verhaal had voorbereid. Iets met ziekte en ongelukken hielp altijd goed. Met een beetje verbeeldingskracht en raffinement kon je zo veel leraren om de tuin leiden. Verhaaltjes verzinnen vond ik sowieso leuk. Ik heb er mijn vak van gemaakt.

Het nieuwe goud

En nu… Verhalen zijn het nieuwe goud. In organisaties, bij leiderschapskwesties, PR en marketing begint men het door te krijgen. Met een goed verhaal heb je wat in de melk te brokkelen, kun je inspireren en motiveren en zelfs zaken voor elkaar krijgen die zonder een goed verhaal niet zouden lukken. Verhalen beklijven beter dan feiten. Er zijn boeken vol geschreven over de kracht van verhalen, de impact van verhalen, waarom ons brein verhalen beter onthoudt, waarom leiders een goed verhaal moeten hebben, over storytelling in marketing en nog veel meer. Dat is mooi, want brood op de plank voor mij als storyteller. Maar pas op…

Meer lezenWaar gaat het eigenlijk over, Thé?

De kapitale kracht van geluk

Het geluk volgens Ricardo Semler

Hoe kan ik van mijn werknemers de gelukkigste medewerkers van de wereld maken?’ Ricardo Semler was gitarist toen hij een jaar of 30 geleden de fabriek van zijn vader overnam. Zo’n fabriek leiden daar had hij eigenlijk helemaal geen zin in, want hij volgde liever zijn passie. Maar door die bewuste geluksvraag te stellen slaagde de Braziliaan erin een imperium op te bouwen en is hij inmiddels een van de rijkste  – en gelukkigste – ondernemers van de wereld.

De kapitale kracht van geluk

Tegenlicht van de VPRO zond onlangs een documentaire uit over Semler en ik bleef aan de buis gekluisterd. Ik wilde weten: hoe kan je door geluk zo rijk worden? Hoe pak je dat aan?

Meer lezenDe kapitale kracht van geluk

Geen last – een parabel uit de Tao..

‘Als we maar gelukkig zijn dit nieuwe jaar…’, zei iemand toen we nieuwjaarswensen uitwisselden.

Ik moest denken aan een parabel uit de Tao.
Een koning die al een hele tijd niet gelukkig was, raadpleegde zijn arts. ‘Maak me gelukkig, dan zal ik een rijk man van je maken, zo niet dan hak je kop eraf.’
De arts was wanhopig. Want hoe maak je iemand gelukkig? Maar hij beloofde erop te mediteren. Na een week mediteren dacht hij het gevonden te hebben. Hij zei tegen de koning: ‘Als u het hemd zou kunnen krijgen van iemand die gelukkig is, dan zult u weten wat geluk is.’
‘Zoek zo’n hemd!’, riep de koning uit. De arts ging op weg en bezocht de rijkste man van het land en vroeg hem om zijn hemd. Maar de man zei: je mag zoveel hemden van me hebben als je wilt, maar ik ben niet gelukkig.’
De arts zocht heel veel mensen op, maar niemand was gelukkig.
Toen hoorde de arts in de nacht een mooie melodie. Hij vroeg zich af wie dat was, die zo mooi speelde en besloot op zoek te gaan.
Bij de rivier in de diepste duisternis vond hij een man die op zijn fluit speelde. Het was prachtige muziek waar je onmiddellijk heel blij van werd. De arts was opgetogen. Nu heb ik eindelijk iemand gevonden die gelukkig lijkt te zijn.
‘Mag ik uw hemd?’, vroeg de arts.
De fluitspeler antwoordde: ‘ik heb geen hemd. U kunt dat niet zien, want het is donker, maar ik heb helemaal geen kleren.’
‘Hoe kunt u dan gelukkig zijn?’, vroeg de arts
De man zei: de dag dat ik alles kwijtraakte werd ik gelukkig. Ik heb niets, ik heb mezelf niet eens. Ik speel niet op een fluit, het universum speelt door mij heen. Ik heb geen enkele last, niet van mijzelf, niet van spullen, niet van verplichtingen, goederen of kleren. En daarom ben ik gelukkig…